خلود اهل نار و عذاب ابدي يکي از بحث هاي مهم و پيچيده اي است که عالمان ديانت را مشغول کرده است و هريک به مقتضاي اصول و مباني فکري خويش روش متفاوتي براي حل اين مساله و سوالات مطرح دراين باره در پيش گرفته اند؛ ازجمله اينکه چگونه عذاب ابدي و خلود هميشگي در آتش با رحمت و عدالت خداوند سازگار است و اينکه چگونه ممکن است گناه محدود، عذابي نامحدود داشته باشد. اين تفاوت رأي را در نظرات ابن قيم اشعري و علامه طباطبايي، فيلسوف و مفسر شيعي به خوبي مي توان مشاهده کرد. ابن قيم جوزي ازجمله متکلماني است که قائل به خلود در عذاب نيست و به طور وسيع و روشمند به مساله خلود اهل نار پرداخته است. وي در بخشي از سخنان خود، آراء قائلين به خلود را بيان کرده است و در بخشي ديگر، آن ها را نفي و نقد مي کند. وي با بيان ادله فراوان عقلي و نقلي، جاودانگي نداشتن در آتش را اثبات مي کند. علامه طباطبايي در تفسير آياتي که مربوط به خلود اهل نار است، بر اصل خلود پافشاري کرده است و سعادت و شقاوت، خير و شر در آدميان را به ظهور حالات و ملکات نفساني نسبت مي دهد که در دنيا کسب کرده اند و معتقد است اگر کفر و شرک در نفس رسوخ کند، باعث عذاب دائمي مي شود؛ اما بر اين نکته نيز تاکيد مي کند که خلود در نار به کافران اختصاص دارد. وي در رابطه با خلود اهل نار بر اين نکته تاکيد دارد که قرآن کريم بر خلود و جاودانگي در آتش، نص صريح دارد و معتقد است نمي توان همه احكام شرع و خصوصيات معاد را با مقدمات كلى عقل اثبات كرد؛ زيرا دست عقل به آن خصوصيات و جزئيات نمى‏رسد و تنها راه اثبات آن، تصديق به نبوت پيامبر صادق است. ابن قيم جوزي و علامه طباطبايي هريک با توجه به مشرب و مباني فکري که داشته اند، در تبيين مساله خلود در عذاب دلايلي بيان کرده اند که به لحاظ روشي و محتوايي و تفسيري متفاوت اند.
نویسنده :  ايزدي جنان*, صادقي حسن آبادي مجيد, يوسفي كزج فاطمه
منبع :  الهیات تطبیقی سال هفتم پاییز و زمستان 1395 شماره 16
نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن