تاریخ ثبت  1399/08/19
تعداد بازدید  498
محمد طاهر پنج پيري، از رهبران فکری مکتب مماتي و از ترويج دهندگان تفکر وهابی درپاکستان و مؤسس گروه پنج پيري در مناطق پیشاور و مردان بوده است. عنوان پنج پیري به مولوی محمد طاهر و پیروان او که دارای تفکرات وهابی در تفسیر توحید و شرک و سنت و بدعت هستند، اشاره دارد. پنج پیر یک روستايي در منطقه صوابی در مردان واقع در ايالت خيبر است و به دليل انتساب به آن روستا به اين گروه پنج پيري گفته می شود.
کشور :  پاكستان

 

محمد طاهر در سال ١٣٣٤ھ؍١٩١٦ء در خانه غلام نبی بن آصف خان در منطقه صوابی (ايالت خیبر پختونخوا) پاکستان متولد شد.

     وی تحصیلات اولیه خود را از اساتید محلی فرا گرفت. بعداً تفسیر و حدیث را نزد مولوی حسین علی ميانوالوي آموخت و سپس به دستور وی دوره حدیث را پيش نصيرالدین غورغشوی خواند. سپس برخی از قسمت هاي صحاح سته را از حسین علی آموخت، همچنين سير وسلوک اذکار معنوي را نيز از وي فرا گرفت. مولوي غلام رسول کتابهای فلسفه و حکمت را به وي آموخت. سپس به دارالعلوم دیوبند مسافرت کرد و از معلمان آنجا بهره برد و در سال 1935م از دارالعلوم دیوبند فارغ التحصیل شد.

     پس از فارغ التحصیلی ، به دستور مولانا اعزاز علی امروهی به مدت یک سال در مدرسه منبع العلوم ، گالاوتی واقع در منطقه بلند شهر تدریس کرد. وی مطابق اندیشه های خود شروع به تبلیغ توحید و سنت نمود.

ظاهراً وی از فقه حنفی پیروی می کرد ، اما در واقع تحت تأثیر افکار اهل حدیث بود و تابع اندیشه های شیخ و مربی خود مولوی حسین علی بود.

      وقتی در سال 1938 به حج رفت ، قرآن ، حجت الله البالغه دهلوي و عبقات الانوار را نزد مولوي عبیدالله سندی فرا گرفت و بعد از آن به دستور اساتيد خود تدریس تفسیر و حدیث را آغاز كرد. وی با ارائه تفسیر شرک و بدعت مطابق با تفکر وهابی، در عرصه تدریس و تالیف کارهای زیادی انجام داد. او بسیاری از آثار را به معرض عموم گذاشت ومناظره هاي متعددي کرد.

آثار و نوشته ها:

* البصائر للمتوسلین باهل المقابر

این کتاب فرهنگ عموم مردم را که با اولياء و صوفيه ميانه خوبي داشتند، به شدت مورد انتقاد قرار داده و این فرهنگ را با اصطلاحات خاص ديني محکوم می کند. اين کتاب مباني مماتي ها را در خصوص توسل و استغاثه بيان مي کند.

* حقيقت مودودى

این کتاب نظرات مولانا مودودی را نقد می کند. به گفته یک وبلاگ نویس  به نام ابومروان پنج پیر ، مولوی محمد طاهر به طور صريح مودودی را به عنوان دشمن صحابه می خواند ، در حالی که امیر فعلی جماعت  توحيد و سنه پسر وي  محمد طیب طاهري این کتاب را برای منافع خود از دید عموم حذف کرد. حتی در مکتب الیمان پنج پیر نيز ديگر موجود نیست!

در مورد بقيه کتاب ها اطلاعات زيادي در دست نيست. اما از عناوين آنها مي توان به انديشه هاي وي پي برد. مانند

* اصول السنةو رد البدعة

* ضياءالنور لدحض البدع و الفجور

* الانتصار لسنة سيد الابرارﷺ

علاوه بر این ، مولوی طاهر چند کتاب در زمینه علوم قرآنی نوشت ، از جمله

* نيل السائرين فى طبقات المفسرين

* مرشد الحيران الى فهم القرآن

* سمط الدرر فى ربط الآيات والسور

* العرفان فى اصول القرآن

مولوی محمد طاهر یک مدرسه علمیه بزرگي در منطقه خود پنج پیر تأسیس کرد که در آن هزاران طلبه تحصیل می کردند و شاگردان وی در سراسر کشور به تبليغ و ترويج اين مکتب پرداختند.

محمد طاهر پنج پيري براي تبلیغ عقاید خود، انجمنی به نام انجمن نشر توحید وسنت تشکیل داد که دفتر مرکزی آن در موزه پنج پیر  منطقه صوآبی است. گفته می شود که جماعت نشر توحید وسنت در واقع جنبش حسین علی الوانی میانوالوی بود که توسط شاگردان وي ادامه يافت. حسين علی شاگردان زيادي را تربيت کرد مانند غلام الله خان ، محمد طاهر پنج پيري، محمد حسین نيلوی ، قاضی شمس الدین و عنایت الله بخاری که اين جنبش را پیش بردند. مولوی محمد طاهر پنج پيري در 1971 به عنوان امير مرکزی اين جماعت انتخاب شد. از اين رو فرقه مماتی پنج پيري در پنجاب و سایر مناطق پاکستان با نام «جماعت توحید و سنت» شناخته مي شود.

شمس الدین سلفی ، فارغ التحصیل دانشگاه مدینه ، در کتاب خود ، ’‘جهود علماء الحنفیة فی ابطال عقائد القبوریة’"مبارزه علمای حنفی در اثبات بطلان عقاید قبوريان" نوشت:

شیخ محمد طاهر پنج پيري علاقه زیادی به خواندن کتاب های ابن تیمیه، ابن قیم و محمد بن عبدالوهاب داشت. به همین دلیل اوعقاید اهل قبور را به طور ويژه رد می کرد. این نیز یک واقعیت است که شیخ طاهر يک ماتریدی سرسخت ، و از نظر سير وسلوک يک "نقشبندی" و از نظر فقهي يک دیوبندی ناب و حنفی بود.

این از تناقضات این فرقه است، چطور يک ماتريدي مي تواند وهابي العقيده باشد؟ همچنين حنفی بودن وي به این معنی است که  نه تنها به جواز تقلید مذاهب چهارگانه اعتقاد دارد ، بلکه در عمل نیز مقلد حنفي است، در حالی که مبلغان سلفیگراي امروزي از تقلید مذاهب عاری هستند و آن را بدعت می دانند. بلکه به گفته ابن تیمیه ، این یک گناه نابخشودنی است.

از این رو ، شمس الدین سلفی در «الماتريدية وموقفهم من توحيد الأسماء والصفات» مي نويسد:

«  شاخه ای از نقشبندی ها و صوفیان دیوبندی است که نام آن «جمعية اشاعة التوحید و السنة» است. این حزب در تبلیغ عقاید "ماتریدی" نقشی دارد. و این نقش در واقع مربوط به رهبر این حزب ، محمد طاهر پنج پيری است. اما در اعتقادات، این گروه کاملاً محکم بر عقاید ماتريدي استوار است، این افراد مقلدان بسیار متعصبي هستند و در تقلید چنان غلو مي کنند که به خود اجازه تحریف در احادیث معتبر را می دهند ، آنها چنان در خصومت با اهل حدیث(غير مقلدان) سرسخت هستند تا جايي‌که آنها را برادر کوچک قادیانی ها می نامند.

به نظر می رسد تعداد زیادی از افراد مكتب فكری دیوبند با اين تفکر مخالفت دارند، چنان‌که علمای  مردان در یك استفتايي از شیخ الحدیث مولوی نصیر الدین غورغشتوی  که از علماي بزرگ ديوبند به حساب مي آيد، در مورد موضوعات زیر سال كردند

 

(1) آموختن ترجمه قرآن کریم از پنج پيري ها چه حكمي دارد و نماز خواندن پشت آنها چگونه است؟

 

(2): توسل با انبیای بزرگ و اولیای الهی چه حكمی دارد؟

 

(3): زیارت قبور اولياء چه حكمی دارد؟

 

شیخ الحدیث نصیر الدین غورغشتوی  به این سؤالات به شرح زیر پاسخ داد:

 

(1) پنج پيري ها قرآن کریم را تحریف می کنند و آیاتی را که در مورد مشرکان نازل شده است بر مسلمانان می چسبانند. کسانی که چنین عقاید غلطی دارند مسلمانان نباید از آنها اقتدا کنند، به امامت شخص متدین و متقی نماز بخوانید.

 

(2) توسل به اولیای الهي و پیامبران جایز و مشروع است ، در منابع  توسل به اعمال و ذوات هر دو وارد شده است. پدر من نیز در دعاي خود «بحرمة سید الابرار و بحرمة سید المرسلین» مي گفت. توسل به بیت الله(خانه کعبه)،  توسل به قرآن کريم، توسل به اولیاء مانند غوث الاعظم و... نیز جايز است. مي توان بوسيله آنها از حق تعالي دعا کرد.

 (3) زیارت مزارات امري مستحب است. رسول خدا به جنت بقیع مي رفت. من خودم به قبور پدر ، مادر و همسرم بطور جداگانه مي روم. اگر ترس از فتنه وجود نداشته باشد ، زنان نيز می توانند به زیارتگاه های روستاهای خود بروند و اگر مکان های مقدس بسیار دور باشد، می توانند همراه با محارم خود همانطور که به حج می روند، به آنجا بروند.

 

نویسنده کتاب "السیف المبیر علی اتباع ملا فنجفیر" در صفحات ۱۸ تا ۴۸ می نویسد که شیخ الحدیث غورغشتوی گفت:

این شخص یعنی محمد طاهر پنج پيری به مدت سه سال نزد من تحصیل کرده است. سال اول دوره کوچک يعني جلالين، مشکوة و..خوانده و در سال دوم صحاح سته و سال سوم آموزش خاصي نداشته است. آنان (پنج پیر و پیروانش) بین مسلمانان تفرقه مي اندازند و از اين طريق آنها اسلام را تضعیف می کند ، بنابراین به آنها کمک نکنید ، با آنها معاشرت نکنید ، بلکه با پنج پیر و شاگردانش قطع رابطه کنيد. از او و شاگردانش ترجمه‌ي قرآن کریم را قبول نکنید زیرا که آنها اعتقادات مردم را خراب می کنند و بهتر است از آنان در نماز اقتدا نشود ". (بنگريدمقاله «لقب  غوثِ اعظم و بزرگان دیوبند به زبان اردو)

مولوی محمد طاهر در ٣١؍مارس ١٩٨١ء در منطقه خود درگذشت و هزاران نفر در تشييع جنازه اش شرکت کردند. پسر وي مولوی محمد طیب بر وي نماز خواند و در قبرستان اجدادش به خاک سپرده شد.

 

منابع

 ماهنامه تعلیم القرآن ژوئيه ١٩٨٧م.

علمای بزرگ دیوبند (به زبان اردو)، ص ٤٦٧ و ٤٦٨.

محفل محدث ، صفحه ويبي جماعت الاشاعت التوحید والسنة پاکستان.

مقاله غوث اعظم و بزرگان دیوبند در (پانزده روز "الحسن" پیشاور شماره شمارہ ۲۲-۲۴ سپتامبر).

صفحه فیس بوک جوانان التوحید و السنة خیبر پختونخواه.

نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن