منبع :  اختصاصی سایت الوهابیه
پرسش

آیا مشرکین در ربوبیت موحد بودند یا نه؟

پاسخ

پاسخ:

قرآن در چند آیه از جمله 67 سوره اسراء و 65 سوره عنکبوت می فرماید که مشرکین هنگام غرق شدن در دریا خداوند را خالصانه می خوانند. نجدی ها (وهابی ها) به اشتباه ادعا می کنند اینکه در هنگام غرق شدن خداوند را می خواندند، معلوم می شود که شرک آنها تنها در خواندن و عبادت کردن بوده است و در ربوبیت شرک نداشته اند. در حالی که با رجوع به مفسرین بزرگ اهل سنت دانسته می شود که مشرکین طبق همین آیات، مشرک در ربوبیت بودند. لذا دیدگاه سه مفسر بزرگ آورده می شود تا روشن شود، این آیات شرک ربوبی مشرکان را ثابت می کند چرا که تا کسی را رب ندانند، او را صدا نمی زنند:

1️. طبری ذیل آیه 65 سوره عنکبوت می نویسد:

«﴿فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ﴾ يقول: فلما خلصهم مما كانوا فيه وسلَّمهم، فصاروا إلى البرّ، إذا هم يجعلون مع الله شريكا في عبادتهم، ويدعون الآلهة والأوثان معه أربابا»[1]؛ زمانی که به خشکی نجات می یابند، برای خداوند در عبادت شریک قرار می دهند و آلهه و بتهایشان را به همراه خداوند ارباب می گیرند.

ارباب جمع رب است یعنی مشرکین بتها را رب می دانستند، بنابراین در ربوبیت نیز مشرک بودند.

2️. قرطبی در تفسیر آیه 67 سوره اسراء می گوید:

«المعنى في هذه الآية: وكل واحد منهم بالفطرة يعلم علما لا يقدر على مدافعته أن الأصنام لا فعل لها في الشدائد العظام ، فوقفهم الله من ذلك على حالة البحر حيث تنقطع الحيل»[2]؛ و هر کدام از آنان (یعنی مشرکین) به فطرتش علم دارد (علم یقینی) علمی که نمی تواند آن‌ را از خودش دفع کند (نمی تواند آن را انکار کند) که اصنام و بتها در سختیهای بزرگ هیچ توانایی ای ندارند.

طبق تفسیر قرطبی مشرکین زمانی که به فطرت خود رجوع می کنند متوجه می شوند که بتها نمی توانند آنها را از سختی ها نجات دهند. یعنی در حالت عادی اعتقاد داشتند که بتها می توانند آنها را نجات دهند و این یعنی شرک ربوبی داشتند.

3. ابن کثیر دمشقی نیز در ذیل آیه 65 سوره عنکبوت می گوید:

«وَقَدْ ذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ أَبِي جَهْلٍ: أَنَّهُ لَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ مَكَّةَ ذَهَبَ فَارًّا مِنْهَا، فَلَمَّا رَكِبَ فِي الْبَحْرِ لِيَذْهَبَ إِلَى الْحَبَشَةِ، اضْطَرَبَتْ بِهِمُ السَّفِينَةُ، فَقَالَ أَهْلُهَا: يَا قَوْمِ، أَخْلِصُوا لِرَبِّكُمُ الدُّعَاءَ، فَإِنَّهُ لَا يُنْجِي هَاهُنَا إِلَّا هُوَ. فَقَالَ عِكْرِمَةُ: وَاللَّهِ إِنْ كَانَ لَا يُنْجِي فِي الْبَحْرِ غَيْرُهُ، فَإِنَّهُ لَا يُنَجّي غَيْرُهُ فِي الْبَرِّ أَيْضًا، اللَّهُمَّ لَكَ عليَّ عَهْدٌ لَئِنْ خرجتُ لَأَذْهَبْنَ فلأضعَنّ يَدِي فِي يَدِ مُحَمَّدٍ فلأجدنه رؤوفًا رَحِيمًا»[3]؛  محمد بن اسحاق از عکرمه بن ابی جهل نقل می کند: زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) مکه را فتح کرد، عکرمه از راه دریا به سمت حبشه فرار کرد. هنگامی که کشتی در حال غرق شدن بود، یکی از همراهیانش گفت: ای قوم من، خداوند را خالصانه بخوانید، چرا که تنها اوست که شما را نجات می دهد. در این هنگام عکرمه گفت: به خدا قسم اگر خداوند تنها نجات دهنده در دریا است، در خشکی نیز تنها نجات دهنده است. خداوندا اگر از این ماجرا نجات پیدا کردم، به سوی محمد می روم و او مرا خواهد بخشید.

اینجا نیز تصریح شده که عکرمه و دیگر مشرکین معتقد بودند که بتها آنها را نجات می دهند و در دریا برای نجات یافتن، خداوند را می خواندند تا خدا آنها را نجات دهد.

بنابراین این آیات، در صدد اثبات شرک ربوبی مشرکین است نه اثبات توحید ربوبی مشرکین!!!


[1]- طبري، محمّد بن جرير (م 310)، جامع البيان في تأويل القرآن، تحقيق: أحمد محمد شاكر، مؤسسة الرسالة، بي جا، چاپ اوّل، 1420 هـ.ق. ج 20، ص 60.

[2]- قرطبي، محمّد، الجامع لأحكام القرآن، تحقيق: هشام سمير البخاري، دار عالم الكتب، رياض، 1423ق. ج 10، ص 291.

[3]- ابن كثير دمشقي، اسماعيل، تفسير القرآن العظيم، تحقيق: محمد حسين شمس الدين، دار الكتب العلمية، چاپ اوّل، 1419ق. ج 6، ص 265.

نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن