منبع :  اختصاصی سایت الوهابیه
پرسش

سوال

آیا بر اساس منابع اهل سنت و نسب شناسان، امام زمان (علیه السلام) به دنیا آمده است یا نه؟؟

یکی از مسائلی که علمای وهابیت همواره بدان تهاجم برده و آن را انکار کرده اند، مسئله ولادت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بوده است. بعنوان مثال "عبدالله بن سلمان الفیفی" از علمای معاصر وهابیت، در کتاب " نقد الاشاعره للشیعه الاثنی عشریه فی مساله الامامه" درصدد انکار چنین واقعیتی می باشد.[1] حال این سوال پیش می آید که آیا ادعای شخصی همچون الفیفی مبنی بر عدم ولادت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ادعای صحیحی می باشد؟ بدیگر سخن آیا امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) متولد شده اند یا خیر؟ در ادامه به این پرسش، پاسخی کوتاه ارائه می شود.


[1] . الفیفی، عبدالله بن سلمان، نقد الاشاعره للشیعه الاثنی عشریه فی مساله الامامه، ص428، ، مکه مکرمه، مکتبه الملک فهد، چاپ اول، 1433 ه ق.

پاسخ

پاسخ

در رابطه با تولد حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باید گفت: شیعیان اثنی عشری بر ولادت ایشان متفق القول بوده و در مواضع متعددی بدان تصریح کرده اند. علاوه بر مستندات تاریخی، همچنین مستندات روایی فراوانی نیز موید نگاه شیعیان بوده است. چنانکه امام حسن عسکری (علیه السلام) فرمودند: "قد ولد وليّ‏ اللّه‏ و حجته على عباده و خليفتي من بعدي مختونا، ليلة النصف من شعبان سنة خمس و خمسين و مائتين عند طلوع الفجر"[1] همانا ولی خدا و حجت خداوند بر بندگانش و جانشین من، در شب 15 شعبان سال255ه ق نزدیک طلوع فجر متولد شد. 

افزون بر آن در کتب نسب شناسان مطرح و همچنین تعدادی از علمای اهل سنت نیز، مطالبی دال بر ولادت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وارد شده است. در ادامه به برخی از این مواموارد از باب نمونه اشاره می شود:

1. نسب شناسان:

*مسعودی از مورخان و نسب شناسان مطرح قرن سوم هجری در «مروج الذهب» چنین نگاشته است: «وفي سنة ستين ومائتين قبض أبو محمد الحسن بن علي بن محمد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب (عليهم السلام) في خلافة المعتمد، وهو ابن تسع وعشرين سنة، وهو أبو المهديِّ المنتظر»[2] در سال 260 ه ق، امام حسن عسکری (علیه السلام) که پدر مهدی منتظر بود، از دنیا رفت.

*ابونصر بخاری که از علمای قرن چهارم هجری قمری محسوب می شود در کتاب "سرالسلسله العلويه" بعد از بیان این مسئله که امام حسن عسکری (علیه السلام)، فرزندی به نام قائم (حجه) دارد تصریح می­کند که "لا طعن فی نسبه"[3] طعنی (هیچ بحثی) در مورد نسبت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) وجود ندارد.

 * علی بن علوی عمری از نسب شناسان قرن پنجم هجری نیز در کتاب "المجدی فی انساب الطالبیین" می­نویسد: "ومات أبو محمّد (عليه‌السلام) وولده من نرجس (عليها‌السلام) معلوم عند خاصّة أصحابه وثقات أهله، وسنذكر حال ولادته والأخبار التي سمعناها في ذلك، وامتحن المؤمنون بل كافّة الناس بغيبته"[4] 

 * فخر رازی نیز در کتاب "الشجرة المباركة في أنساب الطالبيّة" می­گوید: امام حسن عسکری (علیه السلام) دارای2 دختر و 2 پسر بوده است. بعد تصریح می­کند که یکی از پسرانش صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.[5]

2. علما و مورخین اهل سنت:

* ابن اثیر[6]:  او در کتاب تاریخی خود در وقایع سال260 هجری قمری در بخش وفیات این سال، به شهادت امام حسن عسکری (علیه السلام) اشاره نموده ودر ذیل آن، به مسئله ولادت حضرت حجت (ارواحناله الفداء)تصریح می­کند: "أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَلَوِيُّ الْعَسْكَرِيُّ، وَهُوَ أَحَدُ الْأَئِمَّةِ الِاثْنَى عَشَرَ، عَلَى مَذْهَبِ الْإِمَامِيَّةِ، وَهُوَ وَالِدُ مُحَمَّدٍ الَّذِي يَعْتَقِدُونَهُ الْمُنْتَظَرَ بِسِرْدَابِ سَامَرَّا"[7] ابومحمد عسکری (امام حسن عسکری علیه السلام) یکی از ائمه دوازده گانه مذهب امامیه است. او پدر "محمد" است همانی که امامیه معتقدند او منتظَر (امام زمان) در سرداب سامرا، است.

*سبط بن جوزی[8]: این عالم حنفی مذهب در کتاب معروفش یعنی تذکره الخواص، در باب زندگی نامه امام حسن عسکری (علیه السلام)، ابو محمد را کنیه آنحضرت قلمداد کرده[9] و بدین وسیله مشخص می شود امام حسن عسکری (علیه السلام) فرزندی به نام محمد (که به عقیده شیعیان، همان مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف است)، داشته است.

* ابن خلکان:[10] او نیز در کتاب مشهور "وفیات الاعیان" به ولادت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تصریح نموده و می­گوید: "أبو القاسم محمد بن الحسن العسكري بن علي الهادي بن محمد الجواد....كانت ولادته يوم الجمعه منتصف شعبان سنة خمس وخمسين ومائتين، ولما توفي أبوه - وقد سبق ذكره - كان عمره خمس سنين، واسم أمه خمط، وقيل نرجس..."[11]

* ابراهیم بن محمد جوینی[12]: وی در کتاب فرائد السمطین، هنگامی که اسامی ائمه اهل البیت (علیهم السلام) را متذکر می­شود، امام دوازدهم را اینگونه معرفی میکند: " أبو القاسم محمد بن الحسن هو حجّة اللّه القائم،أمّه جارية اسمها نرجس (صلوات اللّه عليهم أجمعين)"[13] این عبارت جوینی دلالت می کند که امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) متولد شده است و پدرش امام حسن عسکری و مادرش حضرت نرجس (سلام الله علیهما) می­باشد. 

جوینی در جایی دیگر از کتابش حدیثی از امام رضا (علیه السلام) بیان می­کند که آنحضرت به دعبل خزاعی فرمودند: "دعبل، الإمام بعدي محمد ابني و بعد محمد، ابنه عليّ، و بعد عليّ ابنه الحسن، و بعد الحسن ابنه الحجّة القائم المنتظر في غيبته المطاع في ظهوره..."[14] که این روایت نیز نشان دهنده آن است که حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) فرزند بلافصل امام حسن عسکری (علیه السلام) بوده و در نتیجه متولد شده اند.

* صلاح الدین صفدی[15]: او در کتاب " الوافی بالوفیات " می نويسد: «حجة المنتظر محمد بن الحسن العسكري بن علي الهادي ابن محمد الجواد بن علي الرضا بن موسى الكاظم بن محمد الباقر بن زين العابدين علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب رضي الله عنهم الحجة المنتظر ثاني عشر الأيمة الاثني عشر هو الذي تزعم الشيعة انه المنتظر القايم المهدي ... ولد نصف شعبان سنة خمس وخمسين ومأتين»[16]؛ حجت منتظر محمد بن حسن عسکری ... حجت منتظر  امام دوازدهم از ائمه دوازده گانه، او کسی است که شیعه فکر می کند مهدی فائم منتظر می باشد ... وی در نیمه شعبان سال 255 هجری به دنیا آمد.

* ابن عربي[17]: ابن عربي در کتاب فتوحاتش آورده است که امام زمان (علیه السلام) به دنیا آمده و پدرش امام حسن عسکری (علیه السلام) است ولی برخی این متون فتوحات را تحریف کردند و این جملات را حذف کردند ولی شعرانی از بزرگان اهل سنت صوفی در خلاصه فتوحات این جملات ابن عربی را آورده است. شعرانی می نویسد:

«وهو من اولاد الامام حسن العسکری و مولده علیه السلام لیله النصف من شعبان سنه خمس و خمسین و مائتین و هو باق الی ان یجتمع بعیسی بن مریم علیه السلام فیکون عمره الی وقتنا هذا ..... وعبارة الشيخ محيي الدين في الباب السادس والستين وثلاثمائة من الفتوحات: واعلموا أنه لا بد من خروج المهدي عليه السلام، ولكن لا يخرج حتى تمتلئ الأرض جورا وظلما فيملؤها قسطا وعدلا، ولو لم يكن من الدنيا إلا يوم واحد طول الله تعالى ذلك اليوم حتى يلي ذلك الخليفة ، وهو من عترة رسول الله صلى الله عليه وسلم، من ولد فاطمة عليها السلام، وجده الحسين بن علي بن أبي طالب، ووالده حسن العسكري ابن الإمام علي النقي»[18].

او (مهدی علیه السلام) از فرزندان امام حسن عسکری علیه السلام بوده و زمان تولد ایشان شب نیمه شعبان سال 255 هجری می باشد و زنده خواهد بود تا در کنار عیسی بن مریم (علیه السلام) آمده و عمر ایشان (از تولد ) تا هم اکنون می باشد ... عبارت شیخ محی الدین (ابن عربی) در باب 366 کتاب فتوحات (مکیه) این است: بدانید که هیچ گریزی از خروج مهدی (علیه السلام) نیست ولی او خروج نمی کند تا زمانی که زمین را ظلم و جور فرا گرفته باشد و ایشان زمین را از عدل و داد پر می کند. و اگر از عمر دنیا یک روز باقی نمانده باشد خداوند آنقدر آن روز را طولانی می کند تا این خلیفه بیاید. او از عترت رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) و از فرزندان فاطمه (سلام الله علیها) می باشد. جد وی حسین بن علی بن ابی طالب است (علیهما السلام) و پدرش حسن عسکری پسر امام علی النقی ( علیهما السلام) می باشد.

با این تفاصیل بخوبی مشخص می شود، مسئله ولادت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) مسئله ای صرفا در حد ادعای جمعی از علمای امامیه نبوده و باید گفت: این مسئله، ریشه در بسیاری از آثار نسب شناسان و مورخین حتی غیرشیعی دارد. به نحوی که تعداد قابل توجهی از علمای اهل سنت نیز نتوانسته اند آن را انکار کنند.

نکته پایانی

حال عده ای خواهند پرسید: آیا ممکن است امام زمان( عجل الله تعالی فرجه الشریف) از سال 255 هجری قمری به دنیا آمده باشد و هم اکنون، عمر ایشان بیش از هزار و دویست سال بوده باشد؟ به سخنی دیگر، اساسا آیا ممکن است شخصی بیش از هزار سال عمر کند؟

پاسخ

در پاسخ سوال فوق نیز می گوییم با عنایت به قدرت لایزال الهی، هیچ استعبادی ندارد که حق تعالی برای انسان یا موجودی زنده، عمری بیش از عمر طبیعیش مقرر بفرماید. افزون بر آنکه در قرآن کریم در مورد حضرت نوح(علیه السلام) چنین می خوانیم: « وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ»[19] طبق این آیه شریفه حضرت نوح (علیه السلام) نهصد و پنجاه سال، پیامبری کردند. و چنانکه در ذیل این آیه شریفه، از ابن عباس نقل شده است: آنحضرت در 40 سالگی به نبوت رسیده و شصت سال بعد از ایام نبوت (یعنی آن نهصد و پنجاه سال) زندگی کرده اند.[20] که طبق این قول، حضرت نوح (علیه السلام) در دنیا حدودا هزار و پنجاه سال، زندگی فرموده اند. البته این نکته را نیز باید یادآور شد اقوال دیگری نیز در مورد میزان عمر حضرت نوح (علیه السلام) توسط مفسرین مطرح شده است و حتی طبق برخی از این  اقوال، حضرت نوح علیه السلام، هزار و ششصد و پنجاه سال زندگی کرده است.[21] برهمین اساس، مسئله عمرهای طولانی بیش از 1000 سال، مسئله ای نیست که بتوان به راحتی منکر آن شد چرا که طبق مطالب فوق، افرادی نظیر حضرت نوح(علیه السلام) بیش از هزار سال زندگی کرده اند. ازهمین رو، عمر طولانی حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نیز هیچ استبعادی نخواهد داشت.

جمع بندی

از مجموع مباحث فوق چنین بدست می آید که علاوه بر شیعیان اثنا عشری که معتقد به تولد امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند، همچنین باید توجه داشت در آثار نسب شناسان مطرح و بسیاری از مورخین اهل سنت، مویداتی دال بر این مسئله (یعنی ولادت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف) وجود دارد. این نکته نیز مورد تاکید است همچنانکه به گواه ادله متقن، زیستن حضرت نوح (علیه السلام) در دنیا، بیش از هزار سال به طول انجامیده است، همچنین طولانی بودن عمر حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نیز امری ممکن تلقی می شود و هیچ استبعادی ندارد. فارغ از اینکه بطور حتم، جهان نمی تواند خالی از حجت الهی باشد و این مطلب نیز دلیل عقلی مناسبی در جهت اثبات ولادت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قلمداد می شود. برهمین اساس، اثبات ولادت آنحضرت، کار دشواری نخواهد بود.

 

 


[1] شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج5، ص197، بيروت، اعلمی، چاپ اول، 1425ه ق.

[2] . مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، و معادن الجوهر،، ج4، ص160، بیروت، المکتبه العصریه، چاپ اول، 1425ه ق.

[3] . بخاری، سهل بن عبدالله، سرالسلسله العلويه، ص40، بی جا، انتشارات الشریف الرضی، 1413ه ق.

[4] . عمری، علی، المجدی فی انساب الطالبیین، ص 325، قم، مكتبة آية الله العظمى المرعشي النجفي، بی تا.

[5] . رازی، فخرالدین، الشجرة المباركة في أنساب الطالبيّة، ص79، قم، مكتبة آية الله العظمى المرعشي النجفي، بی تا.

[6] . ابن اثیر جزری از مورخین، ادباء و محدثین قرن6 ه ق می باشد. او به انساب عرب علم داشت ؛ چنانکه ابن خلکان در مورد او می گوید: ابن اثیر تواریخ را از بر داشت و انساب عرب را نیک می دانست.  ابن اثیر مورد احترام نویسندگانی که از آثار او سود جسته اند بوده است به نحوی که ابن جوزی از او به عنوان استاد یاد کرده است و ابن کثیر و ابن عماد حنبلی نیز او را ستوده اند.  { رضا زاده لنگرودی، رضا، مدخل ابن اثیر در دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج2، ص 703، ، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، چاپ پنجم،1383ه ش}

[7] . جزری، ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج6، ص320، بیروت، دارالکتب العربی، چاپ اول، 1417ه ق.

[8] . واعظ و مورخ بزرگ حنفی مذهب قرن هفتم هجری

[9]. «هو الحسن بن علي بن محمد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب (عليهم السلام) وأمه أم ولد اسمها سوسن وكنيته أبو محمد»    سبط بن جوزی، تذکره الخواص، ص452، ، بیروت، دارالعلوم، چاپ اول، 1425ه ق.

[10] .  ابن خَلِّکان شافعی، در قرن7 ه ق از خاندانی که از علما و فقها بودند برخاست. او در علوم و فنون گوناگونی از جمله: قضاوت، تاریخ و ادبیات تخصص داشت به گونه ای که عده ای گفته اند ابن خلکان در تاریخ، نحو و ادبیات عرب دستی قوی داشته است. کتاب وفیات الاعیان او  در نوع خود کم نظیر است چراکه ابن خلکان در این کتاب شرح حال جمیع عظیمی از دانشمندان علوم مختلف را جمع آوری نموده است. { سجادی، صادق، مدخل ابن خلکان در دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص459، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، چاپ چهارم، 1383ه ش}

[11] . ابن خلکان، احمد، وفیات الاعیان، ج4، ص176، بیروت، دار صادر، چاپ اول، 1971م.

[12] . ابراهيم بن محمد جوینی از علمای شافعی مذهبی است که شمس الدین ذهبی در کتاب تذکره الحفاظ او را از مشایخ خود دانسته و با القابی نظیر: " الإمام المحدث الأوحد الأكمل فخر الإسلام" از او تجلیل نموده است.  { ذهبی، شمس الدین، تذکره الحفاظ، ج4، ص199، بیروت، دار الكتب العلمية، چاپ اول، 1419هـ ق} البته برخی ممکن است او را شیعه بدانند که حتی اگر او شیعه باشد، تعاریف جناب ذهبی از او، بیان کننده اعتبار او می باشد.

[13] . جوینی، ابراهیم بن محمد، فرائد السمطین، ج2، ص141، تهران، نشر داودی، 1378ه ش.

[14] . همان، ص338.

[15]. او شاگرد ابن تیمیه و ذهبی و ... بوده است و مورد اعتماد اهل سنت است.

[16]. صفدي، خليل بن أيبك (م 764هـ)، الوافي بالوفيات، ج 2، ص 249 و 250، تحقيق: أحمد الأرناؤوط وتركي مصطفى، نشر: دار إحياء التراث، بيروت، 1420هـ. ق.

[17]. محیی الدین ابن عربی معروف به شیخ اکبر از علمای بزرگ اهل سنت و مورد قبول صوفی های معاصر همچون نقشبندیه و ... است.

[18]. شعراني، عبدالوهاب بن احمد، الیواقیت و الجواهر فی بیان عقائد الاکابر ، ج 2، ص 410 – 411 ، دار النشر: دار المعرفه للطباعه و النشر – بیروت – لبنان، بی تا.

[19] . آیه 14 سوره عنکبوت

[20] . « عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: بُعِثَ نُوحٌ وَهُوَ لأَرْبَعِينَ سَنَةً وَلَبِثَ فِي قَوْمِهِ أَلْفَ سَنَةٍ إِلا خَمْسِينَ عَامًا، وَعَاشَ بَعْدَ الطُّوفَانِ سِتِّينَ عَامًا»   ابن ابی حاتم، تفسیر القرآن العظیم لابن ابی حاتم، ج9، ص3041، سعودی، مکتبه نزار مصطفی الباز، چاپ سوم، 1419 ه ق.

[21] . « أنه بعث وهو ابن خمسين وثلاثمائة سنة ولبث في قومه داعياً ألف سنة إلا خمسين عاماً وعاش بعد الطوفان ثلاثمائة وخمسين عاماً فكان مبلغ عمره ألف سنة وستمائة وخمسين سنة. قاله عون بن أبي شداد»   ماوردی، ابوالحسن، تفسیر الماوردی، ج4، ص279، بیروت، دارالکتب العلمیه، بي تا.

نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن