در عصر حاضر مباحثی ازقبیل سلفی گری و مساله مبانی فكری واعتقادی سلفیان مورد توجه پژوهشگران قرارگراته است. سلفیان نه لحاظ اكری تفاوت چشم گیری با اکثر فرق ومذاهب اسلامی دارند. برای آشنايی و بررسی مبانی فكری آنان دراين پژوهش، نخست مبانی فكری سلفیان قديم به ويژه ابن تیمیه که نقطه عطف سلفیه قديم است، در چهارحوزه معرفت شناختی، روش شناختی، معناشناختی و هستی شناختی مورد بررسی قرار می گیرد. مبانی فكری سلفیان قديم که با ظهور انديشه ها و آراء ابن تیمیه آغاز می شود، موجب التزام آنان به حديث گرايی افراطی، نگاه افراطی به نقل و مخالفت با هرگونه تاويل که ريشه در دوران اهل حديث داشته است و نیز عدم اعتقاد به مجردات گشته است. در عصر جديد، تحولات و رخدادهای نیمه دوم قرن بیستم، بستر مناسب برای ظهور جريان های سلفی فراهم نمود.گروه های سلفی نوظهور در جهان اسلام عمدتا از انديشه های ابن تیمیه متاثرشدند. آنان در برخی مبانی فكری با سلفیان قديم مانند توحید و شرک، ظاهرگرايی و نقل گرايی، تاکید بر پیروی از سلف صالح و..... اشتراک دارند؛ اما برخی جريان های سلفی جديد به ويژه سلفیه جهادی ناطرح ديدگاه های راديكال و تاکید بر مفاهیمی مانند حاکمیت و خلافت، جاهلیت جوامع و لزوم هجرت از آنها، عدو قريب و بعید و به ويژه عملیاتی کردن مفهوم جهاد، سلفی گری را وارد مرحله جديدی کردند. در اين پژوهش بررسی مهم ترين مبانی فكری آنان مورد تاکید است. سلفیان جديد علاوه بر برخی انديشه های ابن تیمیه، از آراء افرادی مانند ابوالاعلی مودودی، سیدقطب، عبدالسلام فرج و..... متاثر هستند. نه واسطه تمسک به ظاهر برخی آيات، جهاد را راديكالیزم کرده و آن را برای نانودی جاهلیت، شرک و طاغوت و تحقق جامعه اسلامی ضروری می شمارند. البته جريان جنبش اخوان المسلمین مصر نقش بسزايی در ظهور جريان سلفیه جهادی در عصر حاضر داشته است. شخصیت هايی مانند عبدالسلام فرج، صالح سريه، شكری مصطفی و..... با طرح ديدگاه های افراطی، تاثیرگذاری بسزايی بر روی جوانان پرشور اخوانی داشته اند. سلفیان جديد (جهادی) به دنبال ايجاد حكومت اسلامی و توحیدی و پاک سازی جوامع بشری ازحاکمان طاغوتی و بازيابی هويت پیشین، مساله جوامع جاهلی و هجرت از آن ها به واسطه جهاد را برجسته کردند. دراين پژوهش تلاش شده است بعد ازگردآوری اطلاعات و داده ها بر اساس اسناد نوشتاری و برخی پايگاه های اطلاع رسانی، اعتقادات و مبانی فكری سلفیان قديم و جديد (با تاکید بر سلفیه جهادی) مطرح و سپس مورد بررسی قرار داده شود. روش تحقیق نیز در اين پژوهش توصیفی تحلیلی خواهد بود.
نويسنده :  سید محمد میرهاشمی
نام دانشگاه :  حوزه علمیه
استاد راهنما :  حجت الاسلام و المسلمین دکتر فرمانیان
استاد مشاور :  حجت الاسلام و المسلمین دکتر پارسانیا
نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن