تکفیری که دنیای اسلام مبتلا به آن شده، ریشه در سرزمین عربستان و تفکر وهابیت دارد. تمامی گروه های تکفیری که امروزه دستشان به خون مسلمین آغشته است از وهابیت الهام گرفته اند و مستقیم و غیر مستقیم وابسته به این مشرب فکری می باشند. تکفیر در وهابیت محصول مبانی است که در بحث توحید و شرک اتخاذ شده است. ابن عثیمین به عنوان یکی از نظریه پردازان معاصر این آئین، به تبع اسلاف خود توحید را به سه قسم الوهی و ربوبی و اسماء و صفات تقسیم نموده و شرک تمام مشرکین از حضرت نوح تا زمان پیامبر خاتم (صلی الله علیه وآله) را تنها در توحید الوهی تحلیل کرده و این اولین بناء برای بنیان تکفیر است. استدلال وهابیت با این تحلیل به دو صورت سامان یافته است. صورت اول در شکل قیاس مسلمین به مشرکین است. از این جهت که مسلمین امروز مانند مشرکین دیروز دست به استغاثه و طلب و شفاعت و نذر و ذبح و تبرک می زنند و توحید ربوبی ایشان مانع از شرکشان نخواهد بود چنانکه توحید ربوبی مشرکان نیز آنان را به وادی توحید نرساند. در حالی که نه تقسیم توحید به اقسام سه گانه و نه انحصار شرک مشرکان در توحید الوهی و نه تشابه عملکرد ایشان در استغاثه و طلب شفاعت و ... صحیح نیستند و هر یک با منابع و مبانی مورد قبول وهابیت قابل نقض و مناقشه می باشند. صورت دوم که عمده استدلال ابن عثیمین و مجموعه وهابیت می باشد صورتی برهانی برای اثبات شرک است که بر دو پایه استوار است. پایه اول، مبنائی است که در موضوع عبادت اخذ شده است. این مبنا عهده دار اثبات شرک الوهی می باشد. به واسطه این مبنا عملکرد مسلمین در استغاثه و طلب شفاعت و نذر و ذبح و تبرک، عبادت غیر شمرده است و عبادت غیر، قطعا شرک در الوهیت را به دنبال خواهد داشت. اما اشکال عمده در این بحث اینجاست که مبنای ارائه شده در عبادت، مبنای صحیحی نیست چراکه عمده ترین رکن در عبادت، یعنی اعتقاد به ربوبیت معبود نادیده گرفته شده است. پایه دوم، مبنائی است که در موضوع قدرت تصرف اولیای الهی أخذ شده است. این مبنا عهده دار اثبات شرک ربوبی می باشد. به واسطه این مبنا اعتقاد مسلمین به موارد مذکور (استغاثه و...)، اعتقاد به قدرتی غیر از ربوبیت الهی تلقی گشته و شرک در ربوبیت نتیجه گرفته شده است. در حالی که مسلمین در تعامل با اولیاء الهی، معتقد به عدم استقلال ایشان در کلیه امور کوچک و بزرگ می باشند.
نويسنده :  حسین قاضی زاده
نام دانشگاه :  حوزه علمیه
استاد راهنما :  حجة الإسلام و المسلمین دکتر حسین رجبی
استاد مشاور :  حجة الإسلام و المسلمین دکتر مهدی فرمانیان
نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن