تاریخ ثبت  1399/11/23
تعداد بازدید  120
منبع :  اختصاصی سایت الوهابیه

یکی از نقاط اختلاف میان متسلفیه و دیگر مسلمانان به برخود با متون دینی و نحوه فهم آنها مربوط می شود. در حالیکه متسلفین با ظاهر گرایی و جمود خاصی نسبت به متون و نصوص دینی تعامل کرده و بر حمل همه الفاظ بر معانی لغوی و پر هیز از هرگونه تأویل پافشاری می کنند, عموم مسلمانان شیعه و سنی تأویل را که عبارت است از انعطاف پذیری روشمند و مبتنی بر قرائن آشکار در برخورد با متون دینی، نه تنها جائز بلکه ضروری می دانند.

البته گریز ناپذیری کاربرد قرینه مند الفاظ در معانی غیر لغوی  و تأویل آنها حتی متسلفین و از آن جمله ابن تیمیه را وادار نموده که در مواردی هر چند اندک به ناچار تن به پذیرش تأویل آیات و روایات دهند. شوکانی یکی دیگر از شخصیت های شناخته شده جریان های سلفی نما و از معاصران و البته همفکران محمد بن عبدالوهاب نیز با وجود اینکه در یکی از آثار خود بر همان منهج مورد نظر ابن تیمیه در تأویل ناپذیری متون دینی تاکید می کند در دیگر آثار خود و از آن جمله در آثار متأخر به طور گسترده ای دست به تأویل می زند.

یک دسته از آیاتی که شوکانی نه تنها تأویل در آنها را پذیرفته است بلکه بر لزوم آن اصرار دارد آیاتی است که در ظاهر ذنب یا خطایی را به یکی از انبیاء الهی نسبت می دهد. وی که عصمت انبیاء بعد از نبوت را پذیرفته است درباره آیه «و عصی آدم ربه فغوی[1]» می نویسد:

«قَدْ قَدَّمْنَا وُقُوعَ الْإِجْمَاعِ عَلَى امْتِنَاعِ الْكَبَائِرِ مِنْهُمْ بَعْدَ النُّبُوَّةِ، فَلَا بُدَّ مِنْ تَأْوِيلِ ذَلِكَ بِمَا يُخْرِجُهُ عَنْ ظَاهِرِهِ بِوَجْهٍ مِنَ الْوُجُوهِ»[2]؛ همانا قبلا گفتیم که اتفاق نظر وجود دارد بر امتناع صدور گناه کبیره از انبیاء بعد از نبوت لذا چاره ای نیست که به نحوی از انحاء نیست این آیات را بر معنایی غیر ظاهری تأویل کنیم.

 

 


[1] طه:121

[2] شوکانی، محمد بن علی: إرشاد الفحول إلي تحقيق الحق من علم الأصول، ریاض، دارالفضیله، چاپ اول، 1421، ج 1، ص 194

 

نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن