پرسش

رویکرد ابن تیمیه درباره آیه مباهله و شأن نزول آن چیست؟

پاسخ

همه مفسران و محدثین بر این باورند که آیه مباهله مختص به پنج نفر یعنی پیامبر، حضرت علی (علیه السلام)، فاطمه زهرا (علیها سلام) و امام حسن و امام حسین (علیهم‌السلام) می باشد. این آیه به اعتقاد شیعه و اهل سنّت، یکی از آیاتی است، که در مورد فضیلت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) می باشد.

ابن تیمیه اگرچه شان نزول را می پذیرد، ولی به دلیل عنادش با اهل بیت، آیه را به گونهایی تأویل و تفسیر میکند که حتّی فضیلتی برای اهل بیت (علیهم السلام) به حساب نمی آید. (منهاج السنّة النبویّة، ج7 ص129)

این گونه تفسیر حتّی به مذاق اهل سنّت خوش نمی آید و علمای اهل سنّت با این گونه نگاه به آیه مخالفت کردند، و همه آنها در فضیلت بودن آیه برای اهل بیت شکی ندارند. به عنوان نمونه، به سخن بعضی از علمای اهل سنّت اشاره می کنیم:

 فخر رازی مفسر بزرگ اهل سنت، در ذیل آیه مباهله می‌گوید: همه مفسران و محدثین متفق‌اند بر اینکه مراد از این پنج نفر: پیامبر، علی، فاطمه، حسن و حسین (صلوات الله علیهم اجمعین) هستند. او سپس با استناد به کلمه «أَبْنَاءَنَا» ثابت می‌کند که حسن و حسین (علیهما السلام) فرزندان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) هستند، و با استناد به کلمه «أَنفُسَنَا» افضلیت علی (علیه‌ السلام) را بر دیگر صحابه می‌پذیرد.( تفسیر کبیر، ج 8، ص 248)

زمخشری در ذیل آیه مباهله آورده است: «در این آیه دلیلی است ـ که دلیلی قوی تر از آن نیست ـ بر فضیلت اصحاب کسا، و همچنین این آیه برهان واضحی بر صحّت نبوّت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است؛ زیرا هیچ کس از موافقین و مخالفین روایت نکردند که مسیحیان نجران با آنها مباهله کنند». ( الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج‏1، ص370)

ابن قتیبه دینوری (م 276)  حضرت علی علیه السلام را از نزدیک ترین افراد به پیامبر اکرم دانسته، میگوید این قرابت را خداوند در جریان مباهله به حضرت داد؛ به طوری که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بعد از اینکه خداوند فرمود: أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکمْ از امام حسن و حسین علیهم السلام، برای نِسَاءَنَا وَنِسَاءَکمْ از فاطمه زهراعلیها سلام و برای أَنفُسَنَا وَأَنفُسَکمْ از امام علی علیه السلام برای مباهله دعوت کرد. (الاختلاف فی اللفظ و الردّ علی الجهمیة والمشبهة، ج1، ص 56)

برای مطالعه بیشتر به این مقاله مراجعه کنید.

نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن