توحید عبادی از مهم ترین و بلکه اساسی ترین مراحل توحید است که مفهوم و مصادیق آن مورد نزاع شیعه و وهابیت قرار کرفته است. گرچه اصل این مساله مورد اعتقاد و اتفاق همه مسلمانان است؛ اما به جهت اختلافاتی که بین شیعه و وهابیت بر سر مرزهای توحید و شرک در عبادت وجود دارد، و به جهت دیدگاه خاص آنان در مورد ملاک و معیار عبادت، تهمت ها و موضع گیری های شدیدی از سوی آنان متوجه شیعه شده است. ریشه این اختلافات درون دینی، به فهم های متفاوت از مساله توحید و شرک عبادی بر می گردد. بیان معنای صحیح عبادت و تبیین دقیق مفهوم و مرز توحید و شرک به همراه ادله آن از آیات و روایات و پاسخ صحیح به شبهات وهابیت، گام مهمی در رفع این اتهامات و اثبات حقانیت دیدگاه شیعه به شمار می آید. توحید در عبادت از اقسام توحید عملی به شمار می آید. جایکاه مهم این مساله موجب شده است که قرآن کریم آیات بی شماری را در این باره بیان نموده و اصل اعتقادی توحید را با رویکرد یگانه پرستی ، معرفی و تبیین نماید. در این تحقیق سعی شده از منابع مختلف و اصلی شیعه و وهابیت استفاده شود. در نظرات وهابیت به کتاب های اصلی آنان از جمله برخی از آثار ابن تیمیه که خود پیشوای اول آنان است مراجعه و استناد شده است. در مورد نظرات و پاسخ های شیعه نیز به تالیفات بزرگانی که در این مباحث صاحب آثار ارزشمندی بوده اند، مراجعه شده است. در این مجال روشن می گردد که خضوع و خشوعی عبادت است که تنها برای خدا باشد. یعنی اگر کسی در پیشگاه خداوند سبحان کرنش کند، عبادت او نموده است و اگر برای غبر خدا خضوع کند، غیر خدا را پرستیده و مشرک خواهد بود. در نقطه مقابل و کرنشی که از چنین باوری سرچشمه نگرفته ، هر چند همراه با نهایت احترام باشد، مادامی که قرین با اعتقاد به خدایی و پروردگاری او نباشد، شرک و پرستش آن موجود نیست. همچنین روشن می گردد که وهابیت به علت برداشت های غلطی که از مفاهیم توحید و شرک می کند، بسیاری از اعمال و عقائد شیعیان را شرک می شمرد. اما شیعه با تعیین حد و مرز واقعی توحید و شرک ثابت می کند که نه تنها مشرک نیست، بلکه اعتقادات و اعمالش عین توحید است. پس اعتقادات خاص یا برخی اعمالی که شیعیان انجام می دهند، آنها را به ورطه شرک در عبادت نمی کشاند.
نويسنده :  احمد اکبری
نام دانشگاه :  علوم حدیث
استاد راهنما :  دکتر سید محمود موسوی
استاد مشاور :  حجت الاسلام استاد عبدالهادی مسعودی
تاریخ دفاع :  1388
نام
نام خانوادگی
ایمیل
متن